علت زود عصبانی شدن زنان چیست؟

اگر بخواهیم ۱۰ علت اصلی عصبی بودن زنان و علت زود عصبانی شدن زنان را مرور کنیم، باید هم به بدن نگاه کنیم هم به افکار. مهم است که بدانیم «علت زود عصبانی شدن زنان» معمولاً یک عامل واحد نیست، بلکه جمع شدن چند عامل است:

1. نوسانات هورمونی  PMS  و PMDD : در بخشی از زنان، تغییرات هورمونی در فاز قبل از قاعدگی می‌تواند باعث تحریک‌پذیری شدید، غم، اضطراب و عصبانیت شود. در اختلال  PMDD، که حدود ۳–۸٪ زنان را درگیر می‌کند، خشم و تحریک‌پذیری از علائم اصلی‌اند.  این یکی از مهم‌ترین پاسخ‌ها به این سوال است که علت زود عصبانی شدن زنان در روزهای قبل از پریود چیست.
2. استرس مزمن و فرسودگی: کار بیرون، کار خانه، مراقبت از کودک، فشار مالی و… سیستم استرس را طولانی‌مدت فعال نگه می‌گذارد. استرس مزمن با افزایش التهاب، مشکلات قلبی، اختلال خواب، درد و فرسودگی عصبی مرتبط است؛ همه این‌ها آستانه‌ی خشم را پایین می‌آورند.
3. خواب ناکافی و خستگی شدید: دکتر متیو واکر نشان داده کم‌خوابی به‌طور مستقیم تنظیم هیجان را مختل می‌کند؛ یعنی مغز خسته سریع‌تر منفجر می‌شود، تمرکز پایین می‌آید و تحمل کاهش پیدا می‌کند. بنابراین بخشی از علت زود عصبانی شدن زنان، به‌ویژه مادران کودک‌دار، به کم‌خوابی مزمن برمی‌گردد.
4. تبعیض جنسیتی و احساس نادیده‌گرفته‌شدن: تحقیقات نشان داده‌اند تجربه‌ی تبعیض جنسیتی با افسردگی، اضطراب و بدتر شدن سلامت روان زنان ارتباط دارد.  وقتی یک زن مدام پیام می‌گیرد که «کم‌ارزش‌تر» است، خشم او فقط «بد اخلاقی» نیست؛ واکنشی طبیعی به بی‌عدالتی ساختاری است.
5. آسیب‌های کودکی و روابط ناایمن :  طبق دیدگاه گابور ماته، بسیاری از الگوهای فعلی خشم ریشه در تجربه‌های کودکی دارند؛ کودکانی که احساس امنیت، شنیده‌شدن یا احترام نداشته‌اند، در بزرگسالی ممکن است با محرک‌های کوچک به شدت به هم بریزند، چون مغزشان خطر را زودتر تشخیص می‌دهد.
6. بار ذهنی و مسئولیت‌های نامرئی : حتی در خانواده‌های «مدرن»، برنامه‌ریزی، پیگیری قرارها، مراقبت از کودک، سلامت والدین و هزار کار ریز اغلب روی شانه‌ی زنان است. این بار ذهنی نامرئی، یکی از پنهان‌ترین علت زود عصبانی شدن زنان است؛ چون دیگران فقط انفجار را می‌بینند، نه کوهی که زیر آن مانده‌اند.
7. فقدان مرزهای سالم در روابط:  زنانی که از کودکی یاد گرفته‌اند «نه» نگویند، احساسات خود را سرکوب کنند و همیشه مراقب حال دیگران باشند، معمولاً خشم را دیر ابراز می‌کنند؛ اما وقتی مرزها مکرر زیر پا گذاشته می‌شود، یک نقطه‌ی انفجار ناگهانی شکل می‌گیرد.
8. شرایط جسمی و دردهای مزمن: بیماری‌های مزمن، درد لگن، میگرن، مشکلات تیروئید یا سایر وضعیت‌های پزشکی می‌توانند روی تنظیم خلق و هیجان اثر بگذارند. بدنِ در درد، صبور نیست و همین می‌تواند علت زود عصبانی شدن زنان در دوره‌های خاص باشد.
9. الگوهای آموخته‌شده‌ی خشم در خانواده: اگر در خانواده‌ای بزرگ شده‌ایم که خشم یا فریاد، زبان اصلی حل تعارض بوده، مغز ما این الگو را به‌عنوان «نرمال» ذخیره کرده است. بدون کار آگاهانه، این الگو در روابط عاطفی و والدگری تکرار می‌شود.
10. فقدان مهارت‌های تنظیم هیجان: هیچ‌کس در مدرسه به ما یاد نداده با خشم‌مان چه کنیم. بسیاری از زنانی که به ظاهر «زود از کوره در می‌روند»، در واقع ابزار کافی برای تنظیم سیستم عصبی، گفت‌وگوی سالم و مراقبت از خود را یاد نگرفته‌اند. اینجا جایی است که روان‌درمانی، آموزش مهارت و تمرین‌های رها استرس می‌تواند جای خالی را پر کند.