اگر از گوشی‌ات ۲۴ ساعت حتی یک پیام شخصی دریافت نکرده ای، احتمالاً در این ۷ الگوی رفتاری گیر کرده‌ای!!!

هیچ پیام شخصی، هیچ تماس، فقط سکوت!!! این هفت رفتار می‌تواند دلیل بی‌صدایی زندگی اجتماعی شما باشد.

سه‌شنبه‌ی گذشته ساعت دو بعدازظهر گوشی‌ام خاموش شد. چهارشنبه شب که دوباره شارژش کردم، ۴۷ اعلان جدید روی صفحه بود، سه ایمیل کاری، دو پیام تأیید خرید و ۴۲ پیام تبلیغاتی یا رباتی، نه یک پیام واقعی از یک انسان داشتم.  عجیب‌تر اینکه، اصلاً تعجب نکردم.

چند هفته است شروع کرده‌ام به ثبت دقیق این وضعیت، اینکه چه زمانی گوشی‌ام به دلیل ارتباط واقعی انسانی روشن می‌شود و چندبار فقط از سر اجبار یا عادت. در بیشتر روزها، تنها پیامی که بدون درخواست دریافت می‌کنم، پیام صبح بخیر مادرم است که معمولاً با گزارش هوا همراه است: «تهران ابریه، چتر یادت نره.» حتی آن هم بیشتر شبیه مراسم تکراری شده تا گفت‌وگو واقعی است.  چیزی در نحوه‌ی ارتباط ما عوض شده و ما متوجه آن نشده‌ایم.

۱. مشغول بودن را با ارتباط اشتباه گرفته‌ایم

قبلاً وقتی کسی می‌پرسید «چه‌کار می‌کنی؟» تقویمم را مثل شعر از بر می‌خواندیم:
کلاس‌ها، جلسات، پروژه‌ی آخر هفته، کارهای جانبی و هرچه مشغول‌تر می‌شدیم، احساس می‌کردیم حرف بیشتری برای گفتن داریم، درحالی‌که دیگر کسی نبود که گوش دهد.  خستگی شده بود تمام هویت من، چون اعتراف به تنهایی سخت‌تر بود.

پژوهش‌ها هم همین را نشان می‌دهند، ما بیش از هر نسل دیگری کار می‌کنیم اما کمتر از هر زمان دیگری دوست نزدیک داریم. «سرم شلوغه» تبدیل شده به پاسخ مشترک همه ما به «چطوری؟».

۲. به‌جای ارتباط، حساب و کتاب می‌کنی

در ذهنم یک جدول خیالی دارم:
کی آخرین‌بار پیام داده؟ نوبت کیست جواب بدهد؟ چه کسی باید پیشنهاد قرار بگذارد؟
چند هفته پیش فهمیدم ماه‌هاست خودم شروع‌کننده هیچ گفت‌وگویی نبوده‌ام. فقط پاسخ داده‌ام. شده‌ام یک اعلان انسانی در حالت واکنش به رویداد ها در روند زندگی. این حساب‌وکتاب، دوستی را به بدهی تبدیل می‌کند و همه بازنده‌ این حساب و کتاب هستیم.  همه‌مان منتظریم تا دیگری اول پیام دهد، چون می‌ترسیم مشتاق به نظر برسیم. نتیجه؟ سکوتی متقابل و خالی.

۳. شبکه‌های اجتماعی شده‌اند زندگی اجتماعی‌ات

الان دقیق می‌دانم دوست دانشگاهی‌ام خانه‌اش را بازسازی کرده، پسرش عاشق دایناسور است و هر روز چه قهوه ای می‌خورد اما دو سال است صدایش را نشنیده‌ام.
پست‌های هم را با نظم مذهبی لایک می‌کنیم، طوری که وانمود کنیم هنوز نزدیکیم، بی‌آنکه خطر عدم صمیمیت واقعی را تجربه کنیم. این نمایش دیجیتال، به‌اندازه‌ی کافی از نیاز اجتماعی‌مان را سیر می‌کند تا دیگر دنبال ارتباط واقعی نرویم.
می‌توانم از روی مبل خانه، زندگی ۵۰۰ نفر را دنبال کنم، بدون مکث یا احساس واقعی.  اما دیدن لحظه‌های پست‌شده، با تجربه‌کردن خودِ زندگی یکی نیست.

۴. در هنر «قرار گذاشتنِ تقریبی» استاد شده‌ای

«حتماً یه روز بریم قهوه بخوریم!» شده امضای خداحافظی من.  پیام‌هایم موزه‌ای از نیت‌های خوب است؛ برنامه‌ریزی‌های پرشور که به سه ماه سکوت ختم می‌شوند.  وقتی می‌گویمش، باور دارم. بعد فردا می‌شود هفته‌ی بعد و هفته‌ی بعد می‌شود هیچ‌وقت.

ما در وضعیت تعلیقِ دوستی زندگی می‌کنیم، همه‌مان «حتماً» قرار می‌گذاریم، «قطعاً» وقت پیدا می‌کنیم، «خیلی وقته باید ببینمت» می‌گوییم، اما یک قرار شاید ماه ها به تعویق بندازیم.  ما استادِ نقش بازی‌کردن در نمایش ارتباط شده‌ایم، نه خود ارتباط.

۵. چیز خاصی برای گفتن باقی نگذاشته‌ای

زندگی‌ام تبدیل شده به چرخه‌ای بی‌هیجان از تکرار:
قهوه، لپ‌تاپ، ناهار پشت میز، دوباره لپ‌تاپ، شام، سریال، خواب.  وقتی کسی می‌پرسد «چه خبر؟»، در ذهنم حفاری می‌کنم تا چیزی پیدا کنم که ارزش گفتن داشته باشد. اما بدون داستان، گفت‌وگو می‌میرد. ارتباط انسانی با تجربه‌های مشترک زنده می‌ماند، اما من زندگی‌ام را آن‌قدر ساده و بدون تنش کرده‌ام که دیگر چیزی برای اشتراک نیست.  گوشی‌ام ساکت است، چون خودم اول ساکت شده‌ام.

۶. فکر می‌کنی همه سرشان شلوغ است (درحالی‌که نیست)

در ذهنم برای هر سکوتی یک رمان نوشته‌ام، دوستم گرفتار خانواده است. همکارم درگیر پروژه است. فلانی دلش گرفته.  سکوت من هدیه‌ای است، یک بار کمتر بر دوش آن‌ها. اما در واقعیت، آن‌ها هم احتمالاً همین داستان را درباره‌ی من ساخته‌اند.  ما همه داریم از هم محافظت می‌کنیم، از همان رابطه‌ای که به‌شدت دنبالشیم. شهر پر از آدم‌هایی است که خیال می‌کنند فقط خودشان جا برای دوست جدید دارند.

۷. سکوت را عادی کرده‌ای

این تغییر تدریجی بود، آن‌قدر آرام که نفهمیدم.  تنهایی آخر هفته‌ها شد عادت. پیام تبریک تولد جای تماس را گرفت.  و حالا آن‌قدر به سکوت خو گرفته‌ام که وقتی گوشی واقعاً زنگ می‌خورد، اولین حسم اضطراب است، نه خوشحالی.

انزوا همین‌طور شکل می‌گیرد، در ده‌هزار عقب‌نشینی کوچک.  هر پیام بی‌پاسخ، نوار معیار ما را پایین‌تر می‌آورد.  هر دعوت ردشده، رد کردن را آسان‌تر می‌کند. تا جایی که یک روز سکوت کامل، دیگر عجیب نیست، حتی دل‌پذیر است.

جمع‌بندی؛ سکوت را تو می‌شکنی

دیروز تصمیم گرفتم آزمایشی انجام دهم، پنج پیام کوتاه، بدون هدف خاص. فقط نوشتم:
«به یادتم.»
سه نفر با پاراگراف‌هایی از زندگی‌شان جواب دادند، چیزهایی که مدت‌ها منتظر فرصتی برای گفتنش بودند. دو نفر تماس گرفتند، صدایشان پر از تعجب و شادی بود. حقیقت ساده است، گوشی همه‌ی ما ساکت است.  همه منتظریم کسی اول پیام بدهد، تا مجوز نیاز به ارتباط صادر شود.  در دنیایی پر از ابزار ارتباطی، از خودِ ارتباط گرسنه‌ایم.

 ریشه‌ی تنهایی در تکنولوژی نیست، در داستان‌هایی است که برای خودمان می‌گوییم، درباره‌ی اینکه چرا تماس گرفتن سخت است. سکوت، درست در لحظه‌ای می‌شکند که یکی اول قدم بردارد. خبر خوب این است که آن «یکی»، می‌تواند خودت باشی.